Kyvwr
Site Admin
Joined: 03 Oct 2006
Posts: 530
Location: Αθήναι
|
 Posted:
Sat Oct 21, 2006 1:26 am |
  |
Δαλάι Λάμα
(αγγλ. Dalai Lama) τίτλος του αρχηγού του κυρίαρχου τάγματος του Τζε-λουγκς-πα (αγγλ. Dge-lugs-pa—κίτρινος σκούφος), των βουδιστών του Θιβέτ και, ως την πλήρη επικράτηση των Κινέζων κομμουνιστών το 1959, τίτλος επίσης τόσο του θρησκευτικού όσο και του πολιτικού ηγέτη του Θιβέτ.
Ο πρώτος από τους αρχηγούς του τάγματος ήταν ο Τζε-ντουν-γκρουμπ- πα (Dge-'dun-grub-pa, 1391-1475), ιδρυτής και ηγούμενος του μοναστηριού του Τασιλχούνπο, στο κεντρικό Θιβέτ. Σύμφωνα με την πίστη για μετενσάρκωση των λάμα, που άρχισε να διαδίδεται τον 14ο αιώνα, οι διάδοχοι του Τζε-ντουν-γκρουμπ-πα έρχονταν στον κόσμο ως μετενσαρκώσεις του και θεωρήθηκαν τελικά ως ενσώματες εμφανίσεις του εύσπλαχνου μποντισάτβα (bodhisattva — μελλοντικού Βούδα), του Αβαλοκιτέσβαρα
(Avalokitesvara).
Ο δεύτερος αρχηγός του τάγματος του Τζε-λουγκς-πα, ο Τζε-ντουν- ργκγια- μτσο (Dge- 'dun- rgya- mtsho, 1475-1542), έγινε αρχιηγούμενος του μοναστηριού του Μπρας-σπουνγκς (Ντρεπούνγκ), στα περίχωρα της Λάσα. Από τότε, το μοναστήρι αυτό ήταν η κύρια έδρα του Δαλάι Λάμα. Ο διάδοχος του Τζε-ντουν-ργκγια- μτσο, ο Μπσοντ-ναμς-ργκγια-μτσο (Bsod-nams-rgya-mtsho, 1543-88), όταν επισκέφθηκε τον Μογγόλο ηγεμόνα Αλτάν Χαν, έλαβε από αυτόν τον τιμητικό τίτλο του τα-Λε [ta-le, από το οποίο προήλθε το «δαλάι» (αγγλ. dalai)], τίτλο αντίστοιχο του θιβετιανού «ργκγια-μτσο», που σημαίνει «ωκεανός» και υποδηλώνει, όπως φαίνεται, το πλάτος και το βάθος της σοφίας. Ο τίτλος αυτός δόθηκε κατόπιν, μεταθανάτια, και στους δύο προκατόχους του Μπσοντ-ναμς. Οι Θιβετιανοί αποκαλούν τον Δαλάι Λάμα, στη γλώσσα τους, Ργκγιαλ-μπα Ριν-πο-τσε (Rgyal-ba Rin-po-che, ονομασία που σημαίνει «Μέγας πολύτιμος κατακτητής».
Ο τέταρτος χρονολογικά Δαλάι Λάμα, ο Γιον-ταν-ργκγια-μτσο (Yon-tan- rgya-mtsho, 1589-1617), ήταν δισέγγονος του Αλτάν Χαν και ο μόνος μη Θιβετιανός στη σειρά των μετενσαρκώσεων.
Ο επόμενος Δαλάι Λάμα, ο Νγκαγκ- ντμπανγκ-ργκγια-μτσο (Ngag - dbang- rgya-mtsho, 1617-82), ο αναφερόμενος συνηθέστερα ως Μέγας Πέμπτος, επέβαλε, με τη στρατιωτική βοήθεια των Μογγόλων του Χόσουτ, την υπεροχή της αίρεσης Τζε - λουγκς - πα απέναντι στα αντίπαλα τάγματα, στην πολιτική διακυβέρνηση του Θιβέτ. Στη διάρκεια της διακυβέρνησης του ανεγέρθηκαν τα μεγαλοπρεπή χειμερινά ανάκτορα των Δαλάι Λάμα, τα λεγόμενα ανάκτορα Ποτάλα, στη Λάσα.
Ο έκτος Δαλάι Λάμα, ο Τσανγκς- ντμπγιανγκς-ργκγια-μτσο (Tshangs- dbyangs-rgya-mtsho, 1683-1706), ήταν άνθρωπος με ελευθεριάζοντα ήθη και έγραφε ρομαντικούς στίχους, που δεν ταίριαζαν πολύ στο τόσο υψηλό αξίωμα του. Εκθρονίστηκε από τους Μογγόλους και πέθανε ενώ μεταγόταν στην Κίνα με στρατιωτική συνοδεία.
Η περίοδος της ηγεμονίας του έβδομου Δαλάι Λάμα, του Μπσκαλ- μπζανγκ - ργκγια - μτσο (Bskal - bzang - rgya - mlsho, 1708-1757), σφραγίστηκε από τον εμφύλιο πόλεμο και με την επιβολή επικυριαρχίας των Μαντσού της Κίνας στο Θιβέτ. Στην περίοδο της ηγεμονίας του όγδοου Δαλάι Λάμα, του Τζαμ-ντπαλ-ργκγια-μτσο ('Jam-dpal-rgya-mtsho, 1758-1804), έγινε εισβολή στρατευμάτων των Γκούρκα από το Νεπάλ, αλλά αποκρούστηκε με τη βοήθεια κινεζικών δυνάμεων. Οι τέσσερεις επόμενοι Δαλάι Λάμα πέθαναν όλοι πολύ νέοι και τη χώρα κυβερνούσαν αντιβασιλείς. Ήταν κατά χρονολογική σειρά οι εξής: Λουνγκ-ρτογκς-ργκγια-μτσο (Lung-rtogs-rgya-mtsho, 1806-1815), Τσουλ-χριμς-ργκγια-μτσο (Tshul-khrims-rgya-mtsho, 1816-1837), Μχας-γκρουμπ-ργκγια-μτσο (Mkhas-grub-rgya-mtsho, 1838-1856) και Φριν-λας-ργκγια-μτσο ('Phrin-las-rgya-mtsho, 1865-1875).
Ο 13ος Δαλάι Λάμα, ο Θουμπ-μπσταν-ργκγια-μτσο (Thub-bstan-rgya-mtsho, 1875-1933), κυβέρνησε με μεγάλο προσωπικό κύρος. Η επιτυχία της επανάστασης στην Κίνα κατά της δυναστείας των Μαντσού, το 1912, έδωσε στους Θιβετιανούς την ευκαιρία να εκδιώξουν τα αποδιοργανωμένα κινεζικά στρατεύματα και ο Δαλάι Λάμα ηγεμόνευσε ως αρχηγός κυρίαρχου κράτους.
Ο 14ος κατά σειρά Δαλάι Λάμα, ο Μπσταν-τζιν-ργκγια-μτσο (Bstan-'dzinrgya-mtsho), γεννήθηκε το 1935 στην επαρχία Τσινγκχάι της Κίνας, από Θιβετιανούς γονείς. Ενθρονίστηκε το 1940, αλλά δραπέτευσε και αυτοεξορίστηκε στην Ινδία το 1959, όταν απέτυχε η εξέγερση του θιβετιανού λαού κατά των δυνάμεων της κομμουνιστικής Κίνας, που κατείχαν τη χώρα από το 1950. |
|
|
